E-Defter Berat Yükleme Süreleri

Bilindiği gibi 2016 yılında vergi mükelleflerinin büyük kısmı e-deftere geçmiş bulunmaktadır. Tabii ki e-defter mevzuatı daha fazla önem kazanmıştır. Uygulayıcıların en çok soru sordukları ve takıldıkları konu e-berat yükleme sürecidir. 
www.edefter.gov.tr sitesinde hemen hemen her türlü soruya bir cevap ve açıklama verilmiştir. Buna rağmen zaman zaman bizler de mükelleflerden özellikle berat yükleme son günü konusunda sorularla karşılaşmaktayız. Sitede bu konuda açıklamalar bulunmaktadır. 

BERAT YÜKLEME SÜRECİYLE İLGİLİ YAPILAN DETAYLI AÇIKLAMA

Bilindiği üzere elektronik defter uygulamasına başvuru yapan mükellefler uygulamaya başlama tarihi itibariyle Yevmiye Defteri ve Büyük Defteri elektronik olarak tutmak zorundadırlar. 2 Sıra No.lu Elektronik Defter Genel Tebliğin 3. maddesinde; 

a) Gerçek kişiler elektronik defterlerini, ilgili olduğu ayı takip eden üçüncü ayın son gününe kadar kendilerine ait güvenli elektronik imza veya mali mühür ile imzalar. 
b) Tüzel kişiler elektronik defterlerini, ilgili olduğu ayı takip eden üçüncü ayın son gününe kadar (Hesap döneminin son ayına ait defterler kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ayın son gününe kadar) kendilerine ait mali mühür ile onaylar hükmü bulunmaktadır. 

Aylık olarak oluşturulan elektronik defterlere ait beratlar, ilgili ayı takip eden 3. ayın son gününe kadar Gelir İdaresi Başkanlığı e-defter uygulamasına yüklenmelidir. Örneğin, e-defter uygulama başlama tarihi 01/01/2016 olan mükelleflerin, Ocak 2015 ayı beratlarını 30 Nisan 2015 tarihine kadar e-defter uygulamasına beratlarını yüklemesi gerekmektedir. 
Yine yapılan açıklamadan anlaşıldığı üzere 31.12.2015 tarihine ait (yani Aralık 2015) elektronik defter beratının da 30.Nisan 2016 tarihinde yüklenmesi gerekmektedir. 

Dikkat edilmesi gereken husus, berat yükleme süresi olarak söz konusu tebliğde belirtilen sürenin son gününe kadar bekleme zorunluluğunun olmadığıdır. 
Yani oluşturulan elektronik defter ve beratlar üzerinde gerekli kontrolleri tamamlayan mükellefler ilgili ayı takip eden 3. ayın son gününü beklemeden e-defter uygulamasına beratlarının yüklemesini yapabilirler. Elektronik defterin oluşturulma ve beratının alınma süreci belli bir zaman aldığından, e-defter uygulamasını kullanan mükelleflerimizin yaşanabilecek sorunların önüne geçebilmek için berat yükleme için belirtilen sürenin sonuna kadar beklememeleri ve elektronik defter uygulamasının geçiş aşamasında yüklenilecek beratların zaman damgası ile imzalanması önerilmektedir.

Sorulan sorulardan biri de berat yükleme son gününün resmi tatil veya hafta tatiline denk gelmesi halinde sonraki ilk iş günü beratın yüklenip yüklenemiyeceğidir. Bugüne kadar bu konuda net ve genel bir açıklama göremedim.
Sadece bir defa Şubat/2015 dönemine ait e-defter beratlarının Başkanlık sistemine yüklenme son tarihi olan 31 Mayıs Pazar günü resmi tatil olması nedeniyle söz konusu tarih 1 Haziran 2015e uzamıştır.
Bu açıklamayı göz önüne aldığımızda berat yükleme son günü hafta tatiline veya genel tatile denk geldiğinde sürenin uzayacağını kabul edebiliriz. 

2016 yılında berat yükleme tarihleri aşağıdaki gibi olacaktır. 

Defterin ait olduğu İlgili ay 
31.Aralık.2015 
31.Ocak.2016
29.Şubat.2016
31.Mart.2016
30.Nisan.2016
31.Mayıs.2016
30.Haziran.2016
31.Temmuz.2016
31.Ağustos.2016
30.Eylül.2016
31.Ekim.2016
30.Kasım.2016

Berat yükleme son günü
30.Nisan.2016
30.Nisan.2016
31.Mayıs.2016
30.Haziran.2016
31.Temmuz.2016
(Tatil-ertesi güne uzayabilir)
31.Ağustos.2016
30.Eylül.2016
31.Ekim.2016
30.Kasım.2016
31.Aralık.2016
31.Ocak.2017
28.Şubat.2017

E-defter ve berat ile ilgili bilgilerimizi tazeleme açısından bu bilgilerin yararlı olacağını düşünmekteyim.

Cevdet Akçakoca

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/cevdet/0239/

Devamını Oku…

Serbest Meslek Kazançlarında Vergi Kesintisi Nedir ?

Serbest meslek faaliyetiyle uğraşanlara (Noterlere serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç) yapılan ödemeler (arızi serbest meslek faaliyeti nedeniyle yapılan ödemeler dahil) esnasında ödemeyi yapanlar tarafından gelir vergisi tevkifatı (kesintisi) yapılması gerekir. Bu kesinti, bir ön vergileme olup, yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilecektir. Mahsubu yapılan kesinti tutarı, beyannamede hesaplanan vergiden fazla olduğu takdirde, vergi dairesince mükellefe yazı ile bildirilir ve mükellefin tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde müracaatı üzerine kendisine iade edilir.

Arızi serbest meslek kazançları için istisna haddi altında kalan (2015 yılı için 23.000 TL) kazançlardan yapılan gelir vergisi tevkifatı ile serbest meslek kazanç istisnası kapsamına giren kazançlardan yapılan gelir vergisi tevkifatı nihai bir vergilendirmedir. 

Avrupa Birliği organlarıyla akdedilen anlaşmalar çerçevesinde proje karşılığı sağlanan hibelerle (18.04.2013 tarihinden önce sağlanan hibeler dahil) finanse edilen ve yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden, Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 84 üncü maddeye istinaden 18.04.2013 tarihinden itibaren vergi kesintisi yapılmaz.[1] 

Söz konusu hibelerle gerçekleştirilecek projelere ilişkin olarak bu fondan yapılan harcamalar, gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider ve maliyet olarak dikkate alınmaz.

[1] Bkz: Serbest Meslek Kazançları Vergi Rehberi, GİB, 2016, S:5

Mustafa Alparslan

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/mustafaalpaslan/0259/

Devamını Oku…

Çırak ve Stajyerlerin SGK İşlemlerinde Püf Noktalar

Aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası; meslek liselerinde okurken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler hakkında ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulanıyor. Bu kişiler 4/1-a (SSK) kapsamında sigortalı sayılıyor. Bunlardan bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar ayrıca genel sağlık sigortası kapsamında bulunuyor.

SGK BELGELERİ DÜZENLENİRKEN

Bu kişilerin SSK tescillerinde;

   -Aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler için “7-Çırak”,

   -Meslek liselerinde okurken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler için “19-Stajyer” sigortalılık kodlarının kullanılması gerekir. Bakmakla yükümlü olmayan sigortalılar için 1 Mart 2011 tarihinden itibaren işverenlerden ayrıca sigortalı işe giriş bildirgesi düzenlemeleri istenmeyecek. Bakmakla yükümlü olunanların tespiti işverenlerce yapılacak.

SAĞLIK SİGORTASI PRİMİ

Bu sigortalıların 1 Mart 2011 tarihinden sonra aylık prim ve hizmet belgesiyle yapılacak bildirimlerinde;

   -3308 sayılı kanuna tabi aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilerden bakmakla yükümlü kişi olunan sigortalılar için işverenlerce “7” numaralı, bakmakla yükümlü kişi olmayanlar için “42” numaralı,

   -Meslek liselerinde okurken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrencilerden bakmakla yükümlü kişi olunan sigortalılar için işverenlerce “22” numaralı, bakmakla yükümlü kişi olmayanlar için “43” numaralı belge türleri kullanılıyor. Bu sigortalıların genel sağlık sigortası prim oranı, 1 Mart 2011 tarihinden itibaren prime esas kazancın yüzde 6’sıdır. Bu oranın yüzde 1’i kısa vadeli sigorta kolları, yüzde 5’i genel sağlık sigortası primidir. Bunların prim ödeme yükümlüsü ise önceden olduğu gibi Milli Eğitim Bakanlığı veya bu öğrencilerin eğitim gördükleri okullar ile öğrenim gördükleri yüksek öğretim kurumlarıdır.

Örnek 1: 4 yıllık lisans eğitimi veren üniversitenin eğitim süresi içinde zorunlu staj şartı bulunmayan bir bölümünde öğrenim gören öğrenci, 16 Mayıs 2011 tarihinde bölümüyle ilgili konuda bir kamu kurumu belirleyip işyerinde staj yapabilmek üzere okul staj komitesine müracaat etmiş ve staj yapması uygun görülmüştür. Üniversitece öğrenci için kuruma verilecek sigortalı işe giriş bildirgesinde sigortalı tescili “19” kodu ile öğrenci bakmakla yükümlü olunan kişi ise aylık prim ve hizmet belgesinin “22” numaralı belge türü ile bildirim yapılacak.

Örnek 2: Zorunlu staj şartı bulunmayan meslek lisesinde okuyan öğrencinin mesleğiyle ilgili pratik yapabilmesi bakımından okul staj komitesince 1 Nisan 2011 tarihi itibariyle özel sektör işyerinde staj yapması uygun görülmüştür. Meslek lisesince öğrenci için kuruma verilecek sigortalı işe giriş bildirgesinde sigortalı tescili “19” kodu ile öğrenci bakmakla yükümlü kişi değilse aylık prim ve hizmet belgesinin “43” numaralı belge türü ile bildirim yapılacak.

ÇIRAK VE STAJYERLERİN EMEKLİLİĞİ

Çırak ve stajyerler 4/1-a (SSK) kapsamında sigortalı sayılıyor. Ancak bu kişilerden emekliliğe yarayan uzun vadeli sigorta kolları primleri kesilmediğinden bu kapsamdaki sigortalılıkları emeklilikte bir işe yaramıyor. Keza emeklilikte sigortalılık başlangıcında esas alınmıyor. Çırak ve stajyerler sadece çalışırken iş kazası geçirmeleri veya meslek hastalığına tutulmaları halinde bu sigorta kollarından geçici veya sürekli iş göremezlik ödeneklerine hak kazanıyorlar. Temennimiz, askerlik borçlanmasında olduğu gibi bu kişilerin de çırak ve stajyer olarak çalıştıkları sürelerin borçlanma olanaklarına kavuşturularak mağduriyetlerinin giderilmesidir.

STAJ ZORUNLULUĞU OLMAYANLAR

1 Mart 2011 tarihinden itibaren meslek liselerinde okurken veya yüksek öğrenimleri sırasında öğrenim gördükleri okulları tarafından zorunlu staja tabi tutulan öğrencilerin yanında, zorunlu olmadığı halde okulları tarafından staj yapması uygun görülen öğrenciler de staja başladıkları tarihten itibaren sigortalı sayıldı.

İsa Karakaş

Kaynak: www.itohaber.com/koseyazisi/202446/cirak_ve_stajyerlerin_sgk_islemlerinde_puf_noktalar.html

Devamını Oku…

Kimler GMSİ Beyannamesi Vermez?

Bilindiği gibi, kira geliri elde edenler  bu  kira gelirlerini  2015 yılı için 3.600 TL’yi geçmesi halinde 2016 mart ayı içerisinde bu  kira gelirlerini beyan etmek  zorundadırlar.  Aşağıdaki kimseler kira gelirleri  açısından  beyanname vermek  zorunda değildir:

1) Elde edilmeyen  kira gelirleri için  GMSİ beyannamesi  verilmez. 

2) Elde edilmeyen işyeri veya konut kira gelirleri açısında da beyanname verilmeyecektir.

3) 3600 TL ve altında kalan konut kira gelirleri için kira GMSİ beyannamesi  verilmez. 

4) Tevkifata ve istisnaya konu olmayan GMSİ gelirlerinde  2015 yılı için  1500 TL’yi aşmayan  gelirin  elde edilmesi halinde kira GMSİ beyannamesi  verilmeyecektir. Örneğin,  bir işyerinde basit usulde  vergilendirilen  kiracı tarafından  mal sahibine ödenen   kira gelirleri.  Bir konuta  karı ve kocanın  ortak sahip olmaları halinde istisna tutarı olan 3600 TL her birey için  ayrı ayrı  dikkate alınır. 

5) Konutların maliki tarafından eş ve çocukları  veya anne ve babasının  ikametgahına tahsis edilmesi halinde ise yine kira GMSİ beyannamesi  verilmesi söz konusu değildir.  (Bkz. GVK md.73)

6) İşyeri kira geliri elde edenler açısından  2015 yılında elde edilen kira gelirlerinin  29000 TL’nin altında kalması halinde  mülk sahibi  tarafından  yıllık GMSİ beyannamesi  verilmez.  

7) Para faizsiz işyeri veya konut  kirasız yöntemine göre  başkalarının  kullanımına terk edilen   işyeri veya konutlarda emsal bedel üzerinden kira beyanı zorunludur. 

8) Kiracılar tarafından işyerinin  bakımı  amacıyla  bedelsiz olarak   kiracılara emanet edilen konut veya işyerleri için ise,  kira geliri  tahsil  edilmeyeceği için  bu gibi yerlerde de  mülk sahipleri tarafından  kira geliri  beyanı   yapılmayacaktır.   Ancak, kiracı tarafından  gayrimenkulün genişletilmesi  veya ekonomik  değerini sürekli bir şekilde arttırıcı mahiyette yapılan  ilave katkılar nedeniyle  kiracının bu  konutu  tahliye etmesi  sırasında mülk  sahibi  açısından  bu  değerler “tahsilat”  hükmündedir
.  
9) Gelecek yıllara ait peşin olarak tahsil olunan kiralar ilgili  bulundukları yılların  tahsilatı sayılır.  

10) Geçmiş yıllarla ilgili tahsil edilen  kira gelirleri  tahsil edildikleri yılın kira geliri olarak mal edilerek o yılı  izleyen ertesi  yılın  mart  ayında kira GMSİ beyannamesi verilir.
 
11) Kira olarak  doğan bir alacağın bir başka şahsa  temliki halinde  bu temlik  edilen  tutar mülk sahibi açısından  tahsilat sayılır.  

12) Kira gelirlerinin  beyanı  kağıt beyanname biçiminde vergi dairesine elden verilebilir (örnek form no:1954-j) veya elektronik olarak mali müşavir veya muhasebeciler tarafından  vergi dairesine yollanır.  Yaşlı insanlar ve 65 yaşını  dolduranlar açısından  vergi dairesine bildirmek  kaydıyla randevu sistemi ile  beyanname vergi dairesi tarafından  doldurulabilir. Bunun için vergi  dairesinden  bu konu önceden  randevu alınması  gerekir.

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/nazligayealpaslan/062/

Devamını Oku…

2015 Yılı GMSİ Beyanı: 1 - 25mart 2016

2015 yılı kira gelirleri beyanı Mart 2016’ da beyan edilecektir.  (1 Mart -25 Mart 2016) konunun önemli bir hadise olması nedeniyle kira gelirlerinin bildirim veya beyanı açısından bazı özellikli durumlar bulunmaktadır. Buna göre:

1) Kira gelirleri ile ilgili beyannamelerin 3568 sayılı yasaya göre unvan almış meslek mensupları tarafından elektronik ortamda yollanılması  mümkündür. Veya  söz konusu  beyannamelerin  kağıt ortamda düzenlenip, elden vergi dairesine  verilebileceği gibi  posta kanalıyla taahhütlü olarak yollanması  mümkündür.   Vergi  ödemelerinin birinci taksiti 31 Mart olup, diğer ikinci taksidi ise, 31 Temmuz 2016 tarihine kadar ödenebilir.

2) Tahsil edilmemiş kira gelirinin beyanı yapılmaz. Gerek iş yerleri olsun ve gerekse konut olarak kiraya verilen binalarda nakden veya hesaben tahsil edilmemiş olan kira gelirleri beyan edilmez. İstisna sınırlarının altında kalan kira gelirleri için beyanname verilmez. Bu sınır 2015 yılı için konutlarda 3.600,00  TL’dir; İşyerleri için ise vergi kesintisi yapılandan brüt tutarı 2015 yılı için 29.000,00 TL’dir.

3) Banka kredi faizi ödemesinin avantajı: Kiraya verilen meskenin veya işyerinin banka kredisi kullanılarak satın alınması halinde; “ Ödenen faizler kira gelirlerinden düşülür”. Burada dikkat edilecek nokta bankaya yapılan taksit ödemeleri değil, 2015 yılı içerisinde ödenen faizler indirilir.

4) Evini kiraya veren, kendisi de kiracı durumun da olan kimse sahibi bulunduğu konuttan elde ettiği kira gelirinden, ödediği kira giderini düşebilir. Bu gibi durumlarda gerçek gider metodu benimsenerek, avantajlı hale geçilebilir. Sonuçta, giderler, gelirden yüksek ise ödenecek vergi doğmaz.

5) Kira tahsil eden eş, kirayı ödeyen erkek-koca ise; kadın aldığı kirayı beyan edecektir. Oturdukları evin kira sözleşmesi kocası adına olan durumlarda aile birliğinde ortak bir gider olması nedeni ile, kocasının ödediği kirayı, kendi kira gelirinden diğer eş indirebilir. 

6) Kiraya verilen iş yerinde ticaret yapan mükellefin basit usulde mükellef olması durumunda kira stopajı olmadığı için bu iş yerinin maliki tarafından elde edilen kira gelirinin 1.500,00 TL ‘yi geçmesi halinde beyanı yapılacaktır.

7) Aile bireylerinin tek tek elde ettikleri kira gelirleri kendi adlarına kişisel olarak beyan edilecektir. Konut kira gelirlerinde ki istisna tutarı her bir birey için ayrı ayrı olmak üzere 3.600,00 TL’dir. Öte yandan,  konutlardan elde edilen kira gelirleri  beyan edilmez veya  noksan beyan edilirse 2015 yılı için   3.600,00  TL’lik  istisnadan   faydalanmak  mümkün değildir.  Ayrıca,  elden edilen konut kira gelirlerinin istisna haddinin altında kalmasında ise, söz konusu  kazanç ve iratların toplamı GVK 103. Maddede yer alan   tarifenin 3. Diliminde  ücretler için belirlenen  tutarı yani  29.000,00 TL’yi aşmaması halinde söz konusu  konut kira gelirleri için beyanname verilmeyecektir.   Yine,  GVK’nun 103. Maddesinde yer  alan tarifenin  3. Diliminde  ücretler için  tespit  edilen tutarın ……….TL’nin üzerinde ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı  veya diğer kazanç ve irat elde etmesi halinde  3.600,00 TL’lik istisnadan  yararlanmak  mümkün değildir.

8) 2015 yılı işyeri kira gelirlerinde 29.000,00 TL’ ye kadar beyan, 12.560,00 TL’ ye kadar vergi yok iade var. Bu çerçevede gerçek kişilerce elde edilen gelirin işyeri kirasından ibaret olduğu durumda aşağıda yer alan tablonun tetkikinden de görüleceği üzere 29.000,00 TL’ ye kadar hiç beyanda bulunmayacak, elde edilen brüt kira tutarının 29.000 TL- 126.560 TL arasında olduğu durumda ise beyanname verilmesine karşın, ödenecek vergi doğmamaktadır.

9) İşyerinde kiracı durumda olan bir gerçek kişi basit usulde mükellef ise mülk sahibine ödediği kiralarda dolayı, mülk sahibi açısından elde edilen basit usulden dolayı kira geliri 1.500,00  TL’ yi aşmıyorsa mülk sahibi 2016 Mart ayında kira beyannamesi vermeyecektir. Basit usul mükelleften elde edilen kira geliri 1.500,00 TL’ yi aşıyorsa Mart 2016 içerisinde GMSİ Kira beyannamesi verilmelidir. Basit usul mükellef ile mülk sahibi arasında düzenlenen kira sözleşmelerinde damga vergisi istisnası söz konusudur. Ayrıca, konut olarak kullanılan meskenler de de  mülk sahibi ile kiracı arasında düzenlenen kira kontratlarını damga vergisi istisna dolayısıyla söz konusu değildir. 

10) Kira gelirlerinin GMSİ beyanı e-beyan olarak elektronik ortamda verilebileceği gibi kağıt olarak da düzenlenip vergi dairesine elden verilebilir. Okuma – yazma bilmeyenler için veya yaşlılar için Maliye Bakanlığı 60 yaş üzeri mükellefler ve engelliler için randevu sistemiyle vergi dairesi personeli tarafından beyannameleri düzenlenmektedir. Bu konuda randevu için VİMER – 444 0 189

11) Boş kalan dükkan veya konutlar için kira geliri elde edilmediği için beyanname verilmesi söz konusu değildir.  Aynı şekilde boş tutulan iş yerlerinde çöp vergisi tahakkuk ettirilmez.

12) Bir konutun mülk sahibinin annesi, babası, büyükannesi, büyükbabası veya çocuklarına, torunlarına veya kardeşlerine sadece oturmak için ayrılırsa emsal kira bedeli hesaplanarak matraha eklenmeyecektir.

13) GVK’nun 73’üncü maddesinde düzenlenen emsal kira bedeli, kiraya verilen mal ve haklardan elde edilmesi gereken asgarî kira bedelinin tespiti ve bu bedelinin mükellefler tarafından yapılacak beyanında bildirilmesi esasına dayanır. Burada amaç, gerçek kira bedelinin tespit edilememesi veya gerçek kira bedelinin bilerek az beyan edilmesi halinde vergilendirilecek geliri tespit etmektir. Buna göre bir konutun bedelsiz olarak kiraya vermesi halinde GVK’nun 73’üncü maddesine göre vergi değerinin %5’i yıllık kira geliri olarak dikkate alınacaktır.

14) İş yeri kira gelirlerinin tutarı ne olursa olsun mutlak surette banka sistemi üzerinden yada PTT kanalıyla ödenmesi zorunludur. Bu ödeme sistemine dikkat etmeyenler için özel usulsüzlük cezası tatbik edilir (bkz. VUK Mük. Md. 355) (bkz. GVK GT-422 seri nolu tebliği ile kesilecek cezanın üst sınırı 940 TL’dir) Konutlar için ise elde edilen kira tutarı 660 TL’nin üzerinde ise bu ödemelerde yine banka sistemi üzerinden yapılması zorunludur ( GVK GT-Seri No 268)

15) Kira olarak doğan alacağın başka bir kişiye temlik edilmesi veya kiraya verenin kiracısına olan bir borcu ile takas olunması halinde tahsil koşulu realize olmuş sayılır. Uygulamada : “Para faizsiz, tarla icarsız” usulü ile yapılan işlemlerde de karşılıklı menfaatler dikkate alınarak kira gelirlerinin emsal kira bedeline göre hesaplanıp beyan edilmesi zorunludur.  Burada kira alacağının temlikine karşılık olarak herhangi bir değer alınıp alınmadığı, yani temlikin ivazlı veya ivazsız olması önem arz etmez. Elde edilen gelirin tümünün bağışlanması durumunda (ivazsız olması) durumu değiştirmez. Keza, temlikin ivazlı olması halinde de alacağın tahsil edilmiş olması şart değildir.

16) Maliye Bakanlığı, son yıllarda elektrik, doğalgaz vb. sayaçları dikkate alarak sayaç sahiplerinin GMS iradının bulunup bulunmadığını araştırmaktadır. Örneğin, mükellef (A) şahsının üzerinde 5 (beş) adet elektrik sayacı var ise bunun kira gelirlerinin adetsel olarak beyanı denetlenebilmektedir. Aynı şekilde (B) şahsının üzerinde 3 (üç) adet doğalgaz abonelik sayacı mevcut ise yine bununla ilgili olarak 3 (üç) adet konuta ait GMSİ beyanının bulunup bulunmadığı kontrol edilmektedir.

17) Küçük ve kısıtlıların mükellef olması halinde bunların GMSİ beyanları veli, vasi veya kayyım tarafından imzalanarak verilir. Mal ve haklara hisseli olarak ortak olması durumunda her ortak kendi hissesine karşılık gelen GMSİ beyanını kişisel olarak verecektir (1).

18) Kira gelirlerinin beyanı açısından vergi daireleri tarafından bu beyanların denetimi banka hesapları üzerinde yapılmaktadır. Kiracılar tarafından mülk sahiplerine yollanan kira bedelleri ayrıca vergi daireleri tarafından banka hesapları üzerinden denetlenmektedir. Beyan edilen kira gelirleri ile banka yatırılan kiralar uyumlu olmasına dikkat edilmelidir.

(1)Maliye Bakanlığı tarafından bastırılmış 2015 yılı kira gelirleri için beyanname düzenleme rehberi ayrıntılı açıklamalar içermektedir. Bu rehberden edinilip, açıklanan örnekler incelenmelidir. Ayrıca bu rehber elektronik ortamda www.gib.gov.tr adresinden incelenebilir.

Mustafa Alparslan

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/mustafaalpaslan/0257/

Devamını Oku…

Hazır Beyan Sistemi

Geliri gerçek usulde tespit edilen vergi mükelleflerinin beyan dönemi 1

Mart 2015 tarihi itibariyle başladı. Buna göre; Mart ayı, mükelleflerin bir yıllık; ticari, zirai, ücret, serbest meslek, kira, faiz, repo vb. kazançlarının beyan edilip birinci taksitlerinin ödeneceği ay.

Gelir İdaresi Başkanlığı her yıl olduğundan farklı olarak bu yıl sadece kira geliri elde edenler için değil, bunlar haricinde menkul sermaye iradı, ücret ve diğer iratlardan oluşan kazançları olanlarında beyanname verilebileceği; “Hazır Beyan Sistemi”ni 1 Mart 2016 tarihinde hayata geçirmiştir.

Hazır Beyan Sistemi; gelirleri sadece gayrimenkul sermaye iradı (kira geliri), ücret, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlardan ya da bunların bir kaçından oluşan mükelleflere ilişkin Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesinde bulunan ve üçüncü taraf kurumlardan elde edilen bilgiler kullanılmak suretiyle Yıllık Gelir Vergisi Beyannamelerinin Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanarak internet ortamında mükelleflerin onayına sunulduğu bir sistemdir.

Mükellefler; kimlik bilgilerini girip özel güvenlik sorularını cevaplayarak ya da önceden almış oldukları internet vergi dairesi şifrelerini kullanarak (şifre yoksa herhangi bir vergi dairesine kimlikle başvurarak ücretsiz alınabilir) sisteme giriş yapabilirler.

Kira geliri yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar da bu sistemden yararlanabilmektedir. Bu bakımdan, vergi dairesinde mükellefiyet kaydı bulunmadığında, internet vergi dairesinde hazırlanan kira beyannamesi elektronik ortamda onaylandığı anda, şahıs adına vergi dairesinde mükellefiyet tesisi ve vergi tahakkuku işlemleri otomatik olarak gerçekleştirilmektedir.

Onaylanan kira beyanına ilişkin ödemeler;

● Başkanlığın internet sitesi üzerinden anlaşmalı bankaların kredi kartları ile

● Anlaşmalı bankaların internet bankacılığını kullanarak

● Anlaşmalı bankalardan

● Tüm vergi dairelerinden yapılabilir.

Sistemi kullanma zorunluluğu bulunmamaktadır. Beyannameler vergi dairesine gidilerek elden veya internet ortamında (E-Beyanname Düzenleme Programı) da verilebilir.

Beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisi Mart ve Temmuz aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir.

Neden kira beyannamesi vermeliyiz?

Gayrimenkulünüze ilişkin tüm bilgiler Maliye Bakanlığı ile paylaşılmakta ve bilgisayar programları ile analiz edilmektedir.

Kira gelirinizi her yılın Mart ayında beyan etmeniz gerekir. Önceki yıllara ait beyannamelerinizi de gönüllü uyum kapsamında her zaman verebilirsiniz. Unutmadan söylemek gerekir ki kira beyannamesi vermeyen ya da eksik beyanda bulunan mükelleflerimizden ödemeleri gereken vergiler cezalı olarak tahsil edilmekte ve 3.600 TL’lik istisnadan yararlanma hakkı kaybedilmektedir.

Engin Malay

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/enginmalay/0148/

Devamını Oku…

Gider Pusulasında Tutar Sınırı ve Şartları Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Bilindiği üzere gider pusulası 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 234 üncü maddesinde şöyle belirtilmiştir; Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve çiftçilerin vergiden muaf esnafa yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için gider pusulası düzenlenir ve bu düzenlenen gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir.

Burada ilk etapta vergiden muaf esnaf tanımına bakacak olursak GVK’nın 9. Maddesi açıkça belirtmiştir ki;

1. Motorlu nakil vasıtaları kullanmamak şartı ile gezici olarak veya bir iş yeri açmaksızın perakende ticaret ile iştigal edenler (Parantez içi cümle: 22.07.1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle ve 01.01.1999 tarihinden geçerli olarak değişmiştir.) (Giyim eşyalarıyla zati ve süs eşyaları, değeri yüksek olan ev eşyaları ile pazar takibi suretiyle gıda, bakkaliye ve temizlik maddelerini ve sabit iş yerlerinin önünde sergi açmak suretiyle o iş yerlerinde satışı yapılan aynı neviden malları satanlar hariç)

2. Bir iş yeri açmaksızın gezici olarak ve doğrudan doğruya müstehlike iş yapan hallaç, kalaycı, lehimci, musluk tamircisi, çilingir, ayakkabı tamircisi, kundura boyacısı, berber, nalbant, fotoğrafçı, odun ve kömür kırıcısı, çamaşır yıkayıcısı ve hamallar gibi küçük sanat erbabı;

3. Köylerde gezici olarak her türlü sanat işleri ile uğraşanlar ile aynı yerlerde aynı işleri bir işyeri açmak suretiyle yapanlardan 47 nci maddede yazılı şartları haiz bulunanlar (51 inci madde şümulüne girenler bu muafiyetten faydalanamazlar);

4. Nehir, göl ve denizlerde ve su geçitlerinde toplamı 50 rüsum tonilatoya (50 rüsum tonilato dahil) kadar makinesiz veya motorsuz nakil vasıtaları işletenler; hayvanla veya bir adet hayvan arabası ile nakliyecilik yapanlar (Bu bentte yazılı ölçüler, birlikte yaşayan eşlerle velayet altındaki çocuklar hakkında veya ortaklık halindeki işletmelerde, bu kimselerin veya ortaklığın işlettiği vasıtalar toplu olarak nazara alınmak suretiyle tespit edilir.);

5. Ziraat işlerinde kullandıkları hayvan, hayvan arabası, motor, traktör gibi vasıtalar veya sandallarla nakliyeciliği mutat hale getirmeksizin ara sıra ücret karşılığında eşya ve insan taşıyan çiftçiler;

6. Evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü ve benzeri makine ve aletler hariç olmak üzere, muharrik kuvvet kullanmamak ve dışarıdan işçi almamak şartıyla; oturdukları evlerde imal ettikleri havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma mamulleri, kırpıntı deriden üretilen mamuller, örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve turistik eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü işleri, ip ve urganları, tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri işyeri açmaksızın satanlar. Bu ürünlerin, pazar takibi suretiyle satılması ile ticari, zirai veya mesleki faaliyetleri dolayısıyla gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olanların düzenledikleri hariç olmak üzere; düzenlenen kermes, festival, panayır ile kamu kurum ve kuruluşlarınca geçici olarak belirlenen yerlerde satılması muaflıktan faydalanmaya engel değildir.

7. (06.06.2008 tarih ve 26898 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5766 sayılı Kanunun 8/a maddesiyle eklenmiştir. Yürürlük: 01.07.2008) Ticari işletmelere ait atıkları mutat olarak veya belli aralıklarla satın alanlar hariç olmak üzere, bir işyeri açmaksızın kendi nam ve hesabına münhasıran kapı kapı dolaşmak suretiyle her türlü hurda maddeyi toplayarak veya satın alarak bu malların ticaretini yapanlara veya tekrar işleyenlere satanlar;

8. Yukarıdaki 1-7 numaralı bentlerde sözü edilen işlere benzerlik gösterdikleri, Danıştay'ın muvafık mütalaası üzerine, Maliye Bakanlığınca kabul ve ilan olunan ticaret ve sanat işleri ile iştigal edenler vergiden muaf esnaf statüsündedir. Bu statüde bulunanlardan yapılacak mal ve hizmet alımları için GVK 94’üncü madde de stopaj oranları belirlenmiştir;

-Hurda mal alımlarında %2

-Diğer mal alımlarında %5

-Hizmet alımlarında %10 (mal ve hizmet bedeli ayrılmıyorsa bu kapsamdadır)

Ancak vergiden muaf esnaf sayılmayan yani nihai tüketici olan vatandaşlara gider pusulası düzenlenmekte fakat stopaj uygulanmamaktadır.

İşte bu düzenlenen gider pusulalarındaki bedellerde bir üst tutar sınırının olup olmadığı tartışma konusu olmuştur. Konu ile ilgili olarak Maliye Bakanlığının 02.01.2012 tarihli B.07,1.GİB.4.41.15.02-VUK-2011/5-2 sayılı özelgesinde konuya açıklık getirilmiş ve gider pusulalarında gösterilen bedellere ilişkin bir üst tutar sınırının olmadığı açıkça belirtilmiştir. Burada dikkat edilecek en temel husus vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyeti esastır ilkesine riayet ederek usul hükümleri çerçevesinde kurallara uymak olacaktır.

1-) Gider Pusulası Vergi Usul Kanunun 234.maddesinde düzenlenmiş olup, ihtiva etmesi gereken şekil şartları aynı maddede sayılmıştır. Gider Pusulası mutlaka iki nüsha olarak düzenlenmelidir.

2-) Gider Pusulası vergiden muaf esnaftan ve ya vergi mükellefi olmayan nihai tüketiciden alınan mal ve hizmetler karşılığında alıcı tarafından düzenlenmektedir. Aynı zamanda Gider Pusulası nihai tüketici tarafından yapılan mal ve hizmet iadelerinde ve gene nihai tüketiciler tarafından alınan mal ve hizmetlerin bedellerinde bir iskonto ve ya indirim talebi sonucu da düzenlenmektedir.

3-) Vergiden muaf esnaf tarafından alınan mal ve hizmetlerde kanunun öngördüğü oranlarda Gelir Vergisi Kesintisi yapılmalı ve bu kesintiler vergi sorumlusu sıfatıyla muhtasar beyannamede beyan edilip ödenmelidir. Muhtasar Beyannamede vergiden muaf esnaftan alınan mal ve hizmetler 145 tür koduyla, hurda alımları ise 146 tür koduyla girilmelidir.

4-) Nihai tüketicilerin iade ettiği mal ve ya hizmetlerle ilgili ve ya nihai tüketiciye satıştan sonra yapılan  indirimler karşılığında Gider Pusulası düzenlenmelidir. İadelerde Gider Pusulasının ekine ilgili satışa ait fatura ve ya perakende satış fişi konulmalı, eğer satış evrakı kayıp ise bu durum Gider Pusulasına düşülecek bir şerhle muhakkak ifade edilmelidir. Dikkat edilmesi gereken diğer bir husus ise iadeye ve ya indirime ait KDV’nin, indirim konusu yapılabilmesi için Gider Pusulasında iade ve ya indirim bedelinden ayrı olarak gösterilmesi gerektiğidir.

5-) Son olarak dikkat edilmesi gereken diğer bir hususta Gider Pusulasının karşı tarafa muhakkak imzalatılması gerekliliğidir. Bu şekil şartına uyulmadığı takdirde en başta Özel Usulsüzlük Cezası ile karşılaşılacağı açıktır.

Ozan Bingöl

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/ozanbingol/047/

Devamını Oku…