I- GİRİŞ:
Kamuoyunda Torba Kanun olarak bilinen 6661 sayılı Askerlik Kanunu ve Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 27.01.2016 tarihli ve 29606
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Kanun ile özel
sektör işverenlerine 2016 yılında işçi başına 100 TL’lik sigorta priminin
Hazine tarafından karşılanacağı hükmü getirilmiştir.
6661 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen ve 01.01.2016
tarihinden itibaren yürürlüğe giren geçici 68. maddesine göre, 2016 yılında
uygulanmak üzere, işverenlere yapılacak olan 100TL’lik sigorta prim desteğinin
ne şekilde uygulanacağı ve kimlerin nasıl yararlanacağı, bu makalenin konusu
olacaktır.
II- 100 TL PRİM İNDİRİMİNDEN KİMLER VE NASIL YARARLANACAK:
a) 5510
sayılı Kanun’un 4/a maddesi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kollarına
tabi sigortalıları çalıştıran işverenlerin, 2015 yılının aynı ayına ait Kuruma
vermiş oldukları aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 85
TL, (aylık 2.550 TL) ve altında bildirilen sigortalıların toplam
prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, bildirilen sigortalılara
ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının 2016 yılında cari aya ait verilen aylık
prim ve hizmet belgelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme
gün sayısının, 2016 yılı Ocak ila Aralık ayları için günlük 3.33 TL ile çarpımı
sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta
primlerinden mahsup edilecek ve bu tutar Hazinece karşılanacaktır.
b) 2016 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen
sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, 2016 yılı Ocak ila Aralık
ayları için günlük 3,33 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar,
bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilecek ve bu
tutar Hazinece karşılanacaktır.
Söz konusu sigorta prim indiriminden yararlanacak işverenin bir önceki yılın aynı
ayında brüt günlük 85 TL, (aylık 2 bin 550 TL) ve altında
bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek
üzere, dikkate alınacaktır. Ancak, kanun metnindeki düzenlemeden
de görüldüğü ve anlaşılacağı gibi, 2016 yılında ilk defa kurulacak yeni
işyerlerine ilişkin destek hesaplamasında, kişi sayısı ya da ücret
sınırlaması bulunmamaktadır. Dolayısıyla, 2016 yılında yeni
kurulacak olan bir işyerinde çalıştırılacak tüm sigortalıların toplam
prim ödeme gün sayısının 3.33 TL ile çarpılması sonucu
bulunacak tutar, işverenin ilgili aya ait ödeyeceği sigorta prim tutarından
mahsup edilecektir.
Bu uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı,
Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığının görüşleri alınmak suretiyle Kurum
tarafından çıkarılacak olan genelgede aksine bir düzenlemenin yapılmaması
durumunda, eski işyerleri için sadece prime esas günlük kazancı 85 TL
ve altında bildirilen sigortalıların toplam gün sayıları baz
alınacakken, 2016 yılında yeni açılacak bir işyeri için sigorta prim
desteği hesaplamasında, kişi sayısı ve günlük 85 TL olacak şekilde bir ücret
sınırlaması olmaksızın bütün sigortalılar için bildirilecek toplam
prim ödeme gün sayısının 3.33 TL ile çarpılması sonucu bulunacak
tutar, işverenin ilgili aya ait sigorta prim tutarından mahsup edilecektir.
c) Yapılan bu düzenlemeyle 3213 sayılı Maden Kanunu’nun ek 9.
maddesi gereğince ücretleri asgari ücretin iki katından az olamayacağı hükme
bağlanan Linyit ve Taşkömürü çıkarılan işyerlerinde yer
altında çalışan sigortalılar için 85 TL günlük kazanç, iki katı olarak ve
2015 yılının aynı ayına ait Kuruma verilmiş olan aylık prim ve hizmet
belgelerinde bildirilen prim ödeme gün sayısının % 50’sini
geçmemek üzere, 2016 yılında cari aya ilişkin verilecek aylık prim ve
hizmet belgelerinde bildirilen sigortalılara ait toplam prim ödeme gün sayısı
dikkate alınacaktır.
Bunlara örnek vermek gerekirse;
Örnek: 1- 2016 yılı Ocak ayına ait verilecek aylık prim ve hizmet
belgesinde bildirilen ve sadece günlük brüt ücreti 85 TL ve altında olan
sigortalılara ait toplam prim ödeme gün sayısının, 3.33 TL
ile çarpılması sonucu bulunacak tutar, bu işyerinin Ocak ayı için Kuruma
ödemesi gereken sigorta priminden mahsup edilecektir. Ancak, bunun üst sınırı
olarak, 2015 yılı Ocak ayına ait Kuruma verilmiş olan vegünlük brüt
ücreti 85 TL ve altında olan sigortalıların toplam prim ödeme gün
sayısının dikkate alınması gerekmektedir. 2016 yılına ait her ay verilecek
aylık prim ve hizmet belgelerindeki gün sayıları, 2015 yılının aynı ayına ait
Kuruma verilmiş aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas brüt
günlük kazancı 85 TL’ye kadar olan sigortalıların toplam prim ödeme
gün sayısını geçmemek üzere karşılaştırma yapılarak
buna göre mahsup işlemi yapılacaktır.
Örnek: 2- 2016 Ocak ayında toplam 100 kişinin çalıştığını ve aylık
prim ve hizmet belgesinde toplam prim ödeme gün sayısının 3000 olduğunu
varsayalım. 2015 Ocak ayına ait Prime esas brüt günlük kazancı 85
TL’nin altında 60 kişinin olduğunu ve bunların prim ödeme gün sayısı
toplamının ise 1.800 gün olduğunu tespit ve kabul etmiş olalım. Bu durumda,
2016 Ocak ayına ait prim desteği, 3000 gün üzerinden değil, en fazla 2015
yılı Ocak ayına ait Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgesinde günlük
kazancı 85 TL ve altında olan sigortalılar için bildirilen
prim ödeme gün sayısı olan 1.800 gün dikkate alınacak ve 1.800 x
3.33 = 5.994 TL olarak işverenin ocak ayına ait sigorta prim
tutarından mahsup edilecektir.
III- SİGORTA PRİMİ İNDİRİMİNDEN YARARLANMAYACAK OLANLAR:
1- 2016
yılı Ocak ila Aralık aylarına ait yasal süresi dışında Kuruma verilen aylık
prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalılar,
2- Emekli olup Sosyal Güvenlik Destek Primine tabi
olarak çalışanlar,
3- 4734 sayılı Kamu ihale Kanunu hükümlerine göre kamu idarelerine ait yapım ve
hizmet alımı işlerine ilişkin işyerleri,
4- Çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili 2016’ya ilişkin aylık prim ve hizmet
belgelerini yasal süresi içinde vermeyen, sigorta primlerini yasal süresince
ödemeyen, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmeyen, Kuruma prim,
idari para cezası ve gecikme cezası borcu bulunan işverenler bu destekten
yararlanamayacak.
Ancak, Kuruma olan prim, idari para cezaları ve bunlara ilişkin gecikme zammı
borçlarını, 6183 sayı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48.
maddesine göre tecil ve taksitlendiren işverenler, bu taksitlendirme devam
ettiği sürece bu prim desteğinden yararlanacaktır.
5- Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad, unvan ya da başka bir iş
birimi olarak açılması,
6- Yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı
ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması,
7- Şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi Hazine
katkısından yararlanmak amacıyla muvazaalı işlem tesis ettiğianlaşılan
işyerleri,
8- Çalıştırdığı sigortalıların prime esas kazançlarını 2016 yılı için eksik
bildirdiği tespit edilen işyerleri,
Hazine yardımından yararlanamayacak ve Hazinece karşılanmış olan tutar,
gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri anılacaktır.
IV- BEDELLİ ASKERLİKTE GETİRİLEN YEN BİR KOLAYLIK:6661 sayılı Kanunla, 1111
sayılı Askerlik Kanununda yapılan yeni bir düzenlemeyle bedelli askerlik
uygulamasında yeni kolaylıklar getirilmiş ve askerlik yapmak istemeyenler
için çok cazip bir yöntem ve uygulama yürürlüğe konulmuştur. Buna göre;
Yurtdışında oturma veya çalışma iznine sahip işçi, işveren sıfatıyla bir meslek
ya da sanatı icra ederek, toplam en az üç yıl süre ile fiilen yabancı
ülkelerde bulunan yükümlüler, 38 yaşını tamamladıkları yılın
sonuna kadar durumlarını gösteren belgelerle birlikte Türk Konsoloslukları
aracılığıyla askerlik şubelerine başvurmaları ve 1.000 avro defaten
ödemeleri halinde askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacaktır. Bu kadar
basit
V- SONUÇ: Emekli olup, Sosyal Güvenlik
Destek Primine tabi olarak çalışanlar hariç, 5510 sayılı Kanun’un 4/a maddesi
kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kollarına tabi sigortalıları
çalıştıran işverenlerin, 2016 yılında uygulanmak üzere, 2015
yılının aynı ayına ait Kuruma vermiş oldukları aylık prim ve hizmet
belgelerinde prime esas günlük kazancı 85 TL ve altında
bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek
üzere, bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün
sayısının 3.33 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar,
Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilecek ve bu tutar Hazinece
karşılanacaktır.
İşverenlerin bu destekten yararlanabilmeleri için, aylık prim ve hizmet
belgelerini yasal süresi içinde Kuruma vermeleri ve geçmiş dönemlere ilişkin
Kuruma herhangi bir borcunun bulunmaması veya taksite bağlanmış olması
gerekmektedir.
Ahmet Ağar