Genel Sağlık Sigortası Çıkmazı

Değerli okuyucularımız, bilindiği üzere Genel sağlık sigortası primi Türkiye’de oldukça geniş kitleleri ilgilendirmekte ve her yıl hatta her ay yeni bir uygulama ile gündemdeki yerini korumaya devam etmektedir. Bu yazımızda Genel sağlık sigortası uygulamasında ki süreçlerden bahsedeceğiz. 

İlk olarak Genel sağlık sigortası primi uygulaması yeşil kartın tedavülden kalkması sonucu her Türkiye vatandaşını ilgilendiren bir sorun ve çıkmaz olmuştur. Özellikle de üniversite hastanelerinin Sağlık Bakanlığına bağlanması sonucu üniversite öğrencilerinin durumu da soru işareti olarak kalmaktaydı. Ancak SGK buna da bir çözüm buldu ve bu çözüm de geçici olarak uygulamaya sokuldu. Öncelikle çalışmayan herkes Kaymakamlıklara gidip gelir testine tabi oldu ve çıkan sonuçlara göre prim tahakkuk ettirildi. Tahakkuk ettirilen primleri ödeyenler devlet hastanelerinden hizmet almaya devam edebilmişken ödemeyenler hem hastane hizmetlerinden faydalanamadı hem de kendilerine borç tahakkuk ettirildi. 

Bu tür uygulamalar halk tarafından geniş tepki toplayınca bu tür uygulamadan vazgeçildi ve 25 yaşın altında olanların GSS borçları faizleri ile silindi ve hastanelerden hizmet alabilmelerine olanak sağlandı. Ancak bu zamana kadar ödenen GSS primleri de iade edilmedi.

 6736 Sayılı Yasa ile GSS prim borcu bulunanlara olanak sağlandı. Ancak bu kanun genel itibarla ödemelerini düzenli olarak yapanların haklarını korumaya çalışması nedeniyle gecikme zam/faizlerin %50’si silindi. Kalak borcun da defaten,6,9,12 ve 18 eşit taksitte ödeme imkanı sunuldu. (Kanunun yayım tarihi 19.08.2016’dır.) Taksitlerle ödenmek istenildiğinde de katsayı farkı ekleneceği de belirtildi.

Şimdi SGK kendi Yasasına istinaden SADECE GSS borçlarını 31.01.2017 tarihine kadar başvurulması kaydıyla gecikme faizi/zammını kaldırmak ve borcun aslını ödemek kaydıyla defaten veya 12 eşit taksitte ödeme imkanı getirdi. 12 eşit taksitte ödenmek istenildiğinde de herhangi bir katsayı farkı eklenmeyeceği de borcun tahsilinde kolaylık sağladığı da aşikardır.

İşte bu yazımızda GSS prim ve uygulamalarında son durum değerlendirilmiştir. Öncelikle bağlı bulunulan Kaymakamlığa gidilip gelir testi yapılması da unutulmamalıdır.

Boran Turhan

Kaynak: http://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/boranturhan/001/

Devamını Oku…

GSS Gelir Testi Neye Göre Yapılır?

Geriye dönük gelir testi başvurularında süre sona erdi. GSS borcu olanların hastaneden yararlanmaları için de 31.12.2015'e kadar uzatılarak sorun bir süre daha ötelenmiş oldu. 

Geriye dönük gelir testi imkânı artık kalmasa da bu tarihten sonrası için yine ikametin bağlı olduğu SYDV’na başvurarak gelir testi yapılmaya devam edilecek. Gelir testini kişinin ikamet ettiği yerin Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları yapacak. Peki neye göre yapacak?

GSS primine esas gelir tespitinde, başvuran kişinin kendisi, aynı hanede oturan eşi, başvuran kişiyle aynı hanede yaşayan evlenmemiş çocukları (Öğrenim nedeniyle başka bir hanede yaşayan evli olmayan çocuklardan 25 yaşını doldurmayanlar da dahil) esas alınıyor. 

Aynı hanede otursalar bile, başvuran kişinin kardeşleri, yengesi ve halası gibi kişilerin aile kavramı içine dâhil edilmeyip hesaplamaya sokulmamaları gerekiyor.

Buna göre, eş, evli olmayan çocuk ile anne ve babanın mal ve varlıkları dikkate alınarak, aile içinde kişi başına düşen gelirin aylık tutarı saptanıyor.

Bu hesapta;

·         Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfı (SYDV) tarafından tespit edilen veya gelir testi için başvuran kişi tarafından beyan edilen aylık net maaş, ücret, nafaka, gündelik vb. gelirlerin yıllık tutarının aylık ortalaması,
·         Ailenin mülkiyeti aile bireylerinden birine ait olan ikamet ettiği konutu ile mülkiyeti başka birisine ait olmakla birlikte kira ödemediği konutu için konutun rayiç bedelinin 240’ta biri,
·         Ailenin ikamet ettiği konut haricinde diğer konutlar için rayiç bedelinin 240’ta biri veya takdir veya beyan edilen kira getirisinin toplamı,
·         İkamet edilen konut haricindeki konut için kira geliri elde edilmiyorsa veya kira geliri beyan edilmiyorsa konutun rayiç bedelinin 120’de birisi,
·         Dükkanlar için rayiç bedelin 240’ta birisi ve takdir veya beyan edilen kira getirisinin toplamı,
·         Dükkan için kira geliri elde edilmiyorsa veya kira geliri beyan edilmiyorsa dükkanın rayiç bedelinin 120’de biri,
·         Ailenin arazi, tarla ve benzeri için rayiç bedelin 240’ta biri ve takdir veya beyan edilen aylık zirai, ticari, kira vb. getirisinin toplamı,
·         Ailenin binek aracı için aracın kasko/rayiç bedelinin 120’de biri,
·         Ailenin ticari/zirai amaçlı aracı için kasko/rayiç bedelinin 120’de biri ve takdir veya beyan edilen aylık zirai, ticari, kira vb. getirisinin toplamı,
·         Ailenin büyük ve küçük baş hayvanları için il/ilçe gıda tarım ve hayvancılık müdürlüklerinden temin edilen yıllık getiri miktarının aylık tutarı,
·         Ailenin tespit veya beyan edilen banka mevduatları için aylık faiz getirisinin iki katı tutar,
·         Sürekli olarak alınan düzenli nakdi sosyal yardımların (2022 aylığı, evde bakım aylığı, burs, şartlı eğitim ve sağlık yardımı vb.) aylık ortalaması,
·         Diğer gelirlerin toplamı

Ailenin aylık gelirine dahil ediliyor.

Hesaplardaki emsal kira bedelleri Maliye Bakanlığı verilerinden, konutların rayiç bedelleri ise Belediyelerden temin ediliyor.

Harcamaların Etkisi

Gelir testine müracaat eden kişinin SYDV tarafından hiç geliri tespit edilememişse yakası bırakılmıyor. Bu defa harcamalarına bakılıyor ve harcama tespit edilmişse kişinin gelirine harcamaları üzerinden ulaşılmaya çalışılıyor.

Ailenin harcamaları aşağıdaki şekilde dikkate alınmaktadır.

·         Harcamalar tespit edilirken gıda, giyim, kira, ısınma, eğitim, sağlık, ulaşım, eğlence, sigara ve benzerlerine yapılan yıllık ödemelerin aylık ortalaması,
·         Kişinin tespit veya beyan edilen harcamalarının tespit edilen gelir tutarından fazla olması durumunda harcama ve gelir arasındaki fark da gelire ekleniyor.
·         Tespit edilen gelir tutarı beyan veya tespit edilen harcama düzeyinin üzerinde olması durumunda, harcamalar gelire eklenmiyor.

Yani GSS gelir tespitinde sizin bir gelirinizi tespit edilemezse harcamalarınızdan giderek gelir tespiti yapılıyor. Sözgelimi akrabanız eş-dostu kişiye destek kabilinden yemek, barınacak yer yardımı yapıyorsa bunların tümü o kişini geliriymiş gibi sayılarak hesap yapılıyor.

Ölenlerin Gelir Testi Ayrı Bir Problem

Gelir testinde vekaletle başvuru yapıp takip etmek mümkün. Kanuni temsilcisi bulunanların başvuru işlemi kanuni temsilciler tarafından yapılabiliyor. Ancak bu kişilerin kanuni temsilci olduğuna ait mahkeme kararı ya da vekaletnamenin müracaat formuna eklenmesi gerekiyor.

Fakat ölenler için durum farklı, ölen vekalet vermesi veya kendisi yapması mümkün bulunmadığından genel sağlık sigortası işlemleri bakımından murisleri birtakım olumsuzluklarla karşı karşıya kalıyor. Zira GSS gelir testleri için gerekli müracaatı bizzat kişinin kendisinin yapması zorunluluğundan dolayı, ölenin yerine murislerinin gelir testi başvurusunu SYDV’ları kabul etmiyor.

Eğer kişi yaşamının 01.01.2012’den sonraki herhangi bir döneminde sosyal güvencesiz kalmış ve sosyal güvencesiz kaldığı süreler için, ikametinin bağlı olduğu SYDV’na gelir testi yaptırmak için, ölene kadar müracaatta bulunmamışsa işi kötü.

Şayet ölen kişi, SGK’dan gelir testi yaptırması gerektiğine yönelik tebligat aldığı halde, ölmeden önce SYDV’na gelir testi yaptırmak için müracaat etmemişse, SGK, bu kişinin GSS prim borcunu, tescil tarihinden öldüğü tarihe kadar aylık G-3 seviyesinde (Halen 305,64 TL) belirliyor ve gecikme faiziyle birlikte tahsil etmek istiyor.

Eğer SGK’dan gelir testi yaptırması gerektiğine yönelik tebligat almadan ölmüşse durum biraz daha hafif. Bu durumda SGK, gelir testi müracaatı olmayan bu kişinin GSS prim borcunu, tescil tarihinden öldüğü tarihe kadar aylık G-2 düzeyinde (Halen 152,82 TL) belirliyor ve yine faiziyle birlikte tahsil etmek istiyor.

Ölenden dolayı dul-yetim aylığı bağlanma durumu söz konusu ise yine ölenin GSS prim borcu ödenmeden aylık bağlanmaması hak sahipleri için önemli bir handikap oluyor.

Bu nedenle yapılacak bir değişiklikle ölenler için hak sahiplerinin veya murislerinin geriye dönük gelir testi yaptırabilmesi hakkının düzenlenmesi gerekiyor.

Şevket Tezel

Kaynak: http://www.alitezel.com/index.php?sid=yazi&id=7990

Devamını Oku…

Asıl Bu Tarihe Dikkat

Genel Sağlık Sigortası (GSS) borçluları için iki kritik tarih var; 30 Eylül 2015 ve 2 Kasım 2015. Zorunlu GSS’nin başladığı 1 Ocak 2012’den sonra gelir testi yaptırmamış olanların 30 Eylül’e kadar kaymakamlıklara başvurmaları gerekiyordu. Bunun için süre doldu, başvuranlar başvurdu, başvuramayanlar cezalı olarak başvuru yapabilecekler.

Yapılandırma İçin 2 Kasım Son

GSS borçluları için asıl önemli milat ise 2 Kasım 2015. Çünkü gerek 30 Eylül’e kadar gelir testine başvuranlar gerekse daha önceki yıllarda başvurduğu halde SGK’ya prim ödememiş olanlar için borçlarını yapılandırma imkanı bu tarihte sona eriyor. Yapılandırma için başvuruda bulunanlar dilerlerse borçlarını peşin dilerlerse iki ayda bir taksit ödemek üzere 18 taksitte ödeyebilecekler. Peşin ödeme veya ilk taksit için son ödeme tarihi ise 30 Kasım 2015. Bu arada önemli bir ayrıntı; 30 Eylül’e kadar gelir testine başvurmamış olanlar da yapılandırmaya başvurabilir.

3 Milyon Borçluya Haciz Yolu!

Bugün için 3 milyondan fazla vatandaşın SGK’ya sağlık primi borcu var. Borcun toplamı ise 7 milyar lirayı aşmış durumda. Bu kişiler 2 Kasım’a kadar SGK’ya başvurarak borcunu yapılandırmazsa, yasa gereği icra takibi başlayacak. Bu 3 milyon kişiden büyük kısmının işsiz gençlerden oluştuğu dikkate alındığında, başvuruların oldukça düşük düzeyde kalacağı tahmin ediliyor. Yani 1 Kasım seçimlerinden sonra da GSS borçluları gündem olmaya devam edecek.

Çalışırken GSS Borcu Olmaz

Soru: Sadettin Bey, ben 2013 yılında 8 ay kadar işsiz kaldım. Sonra işe girdim ve halen sigortalı olarak çalışıyorum. SGK sisteminden baktığımda GSS borcum görünüyor ve halen borç işlemeye devam ediyor. Bu konuda nasıl bir yol izlemeliyim? Cenk G.

Cevap: Değerli okurum, işsiz geçen sürede işsizlik maaşı almamışsanız, gelir testi yaptırıp GSS primi ödemeniz gerekirdi. Dolayısıyla bu sürede adınıza GSS borcu çıkacaktır. Fakat işe girdikten sonra zaten sağlık sigortası kapsamına girdiğiniz için GSS borcunuzun durması gerekirdi. Eğer durdurulmamışsa, SGK’ya dilekçe ile başvurup düzeltilmesini talep edebilirsiniz. Ayrıca 2 Kasım’a kadar yapılandırma için başvurabilirsiniz.

Kızlar Aileden GSS’li

Soru: Sadettin Bey, kızım geçtiğimiz haziran ayında üniversiteden mezun oldu. Öğrencilik döneminde sağlık sigortası bizim üzerimizden devam ediyordu. Şimdi işe girinceye kadar sağlık primi ödememiz gerekiyor mu? Gelir testine henüz başvurmadı. Nasıl bir yol izlemeliyiz? İsmet H.

Cevap: Değerli okurum, erkek çocuklar yükseköğrenim bitinceye kadar GSS kapsamında sayılıyor, öğrenim bittikten sonra gelir testine girip prim ödemeleri gerekiyor. Fakat 1 Ekim 2008’den önce doğan kız çocukları öğrenim bittikten sonra da evlenmedikleri veya çalışmaya başlamadıkları sürece anne baba üzerinden sağlık yardımı alabiliyorlar. Yani kızınızın gelir testine girmesine gerek yok ve prim ödemesi de gerekmiyor. Mezuniyet sonrasında da sizin üzerinizden GSS kapsamında sayılıyor.

Sadettin Orhan

Kaynak: http://www.bugun.com.tr/asil-bu-tarihe-dikkat-yazisi-1867979

Devamını Oku…