213
sayılı Vergi Usul Kanununun[1] (VUK)
313’üncü maddesinde; “İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya,
aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269'uncu madde
gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edavat,
mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit
edilen değerinin bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu
teşkil eder.” hükmüne yer verilmiştir.
İlgili maddenin 3’üncü fıkrasında da; “Değeri 50.000.000.- lirayı(*)(460 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği[2] ile 1.1.2016'den itibaren 900-TL)aşmayan peştemallıklar ile işletmede kullanılan ve değeri 50.000.000.- lirayı (460 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile 1.1.2016'den itibaren 900-TL) aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmayarak doğrudan doğruya gider yazılabilir. İktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz edenlerde bu had topluca dikkate alınır.” hükmüne yer verilmiştir.
Bir iktisadi kıymet için amortisman ayrılabilmesinin şartları şunlardır:
1-İktisap
edilen kıymetin yıpranmaya, aşınmaya veya değerden düşmeye tabi olması
2-iktisap
edilen kıymetin işletmede bir yıldan fazla kullanılabilecek nitelikte olması
gerekir.
3-İktisap
edilen kıymetin işletmenin envanterine dahil olması gerekir.
4-
İktisadi kıymetin değerinin belli bir tutarı aşması gerekir. (2016 yılı için
900 TL)
VUK’un 269’uncu maddesinde ‘‘İktisadi
işletmelere dahil bilumum gayrimenkuller maliyet bedelleri ile değerlenir.
Bu kanuna göre, aşağıdaki yazılı
kıymetler gayrimenkuller gibi değerlenir:
1.
Gayrimenkullerin mütemmim cüzüleri ve teferruatı;
2.
Tesisat ve makinalar;
3.
Gemiler ve diğer taşıtlar;
4.
Gayri maddi haklar.’’
Reklam panoları bir gayrimenkulün teferruatı niteliğindedir. Teferruat; Türk Medeni Kanununun[3] 686’ıncı maddesinde düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre; teferruat (eklenti) ‘‘asıl şey malikinin anlaşılabilen arzusuna veya yerel âdetlere göre, işletilmesi, korunması veya yarar sağlaması için asıl şeye sürekli olarak özgülenen ve kullanılmasında birleştirme, takma veya başka bir biçimde asıl şeye bağlı kılınan taşınır maldır. Eklenti, asıl şeyden geçici olarak ayrılmakla bu niteliğini kaybetmez.’’
333 Seri No’lu VUK Genel Tebliği[4]’ne göre ışıklı reklam tabelalarının faydalı ömrü 5 yıl, ışıksız reklam panolarının ise 10 yıl olarak tespit edilmiştir.
Diğer
taraftan reklam panosu asılan işyerinin kiralık ya da mükellefin kendisine ait
olmasının gider yazma ve amortisman ayırma açısından bir önemi bulunmamaktadır.
Çünkü işyeri kiralanmış olması durumunda söz konusu reklam tabelaların ‘Özel
Maliyetler’ kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Çünkü kiralanan bir
işyeri için yapılan harcamanın ‘Özel Maliyetler’ kapsamında değerlendirilmesi
için, işyerine eklenen kıymetin kira süresi sonunda sökülüp ayrılmasının ya da
başka bir yerde kullanılmasının mümkün olmaması gerekmektedir. Reklam panosu
için böyle bir durum söz konusu değildir. Dolayısıyla kiralanan işyerinde
kullanılan reklam panoları için amortisman uygulaması reklam panolarının
faydalı ömürleri dikkate alınarak yapılacaktır. (Işıklı reklam tabelaları için
5 yıl, ışıksız reklam panolarının ise 10 yıl olarak dikkate alınacaktır.)
Son
olarak belediyeye söz konusu reklam panolarının asılmasından dolayı ödenmesi
gereken ilan ve reklam vergi tutarı söz konusu amortisman uygulamasında dikkate
alınmadan doğrudan gider olarak dikkate alınabilecektir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun[5] 40/6’ncı maddesinde; ‘‘işletme ile ilgili olmak şartıyla; bina, arazi, gider, istihlak, damga, belediye vergileri, harçlar ve kaydiyeler gibi ayni vergi, resim ve harçlar’’hükmü yer almaktadır. Sonuç olarak ödenen reklam panosu ile ilgili olan ilan ve reklam vergi tutarları belediye vergileri niteliğinde olduğundan kazancın tespitinde doğrudan gider olarak dikkate alınabilecektir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun[5] 40/6’ncı maddesinde; ‘‘işletme ile ilgili olmak şartıyla; bina, arazi, gider, istihlak, damga, belediye vergileri, harçlar ve kaydiyeler gibi ayni vergi, resim ve harçlar’’hükmü yer almaktadır. Sonuç olarak ödenen reklam panosu ile ilgili olan ilan ve reklam vergi tutarları belediye vergileri niteliğinde olduğundan kazancın tespitinde doğrudan gider olarak dikkate alınabilecektir.
[1] 10/01/1961 tarih
ve 10703 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
[2] 25/12/2015 tarih
ve 29573 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
[3] 08/12/2001 tarih
ve 24607 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
[4] 28/04/2004 tarih
ve 25446 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
[5] 06.01.1961 tarih
ve 10700 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
Selçuk
Turgay Azak