Dul kadın okurlarımın yakındığı konulardan bir tanesi de 900 gün mağduriyeti yaşayanların ,dul aylığı alma da borçlanma sorunları gelmektedir.
Ölüm sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları
MADDE 32 - Ölüm sigortasından sağlanan haklar şunlardır:
a) Ölüm aylığı bağlanması.
b) Ölüm toptan ödemesi yapılması.
c) Aylık almakta olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmesi.
d) Cenaze ödeneği verilmesi.
Ölüm aylığı;
‘’En az 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş veya 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a/SSK) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için, her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş durumda iken ölen sigortalının hak sahiplerine, yazılı istekte bulunmaları halinde bağlanır. Ancak, 4 -1(b/BAĞ-KUR) bendine göre sigortalı sayılanların hak sahiplerine aylık bağlanabilmesi için ölen sigortalının genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığından dolayı prim ve prime ilişkin her türlü borcunun olmaması veya ödenmesi şarttır.’’
Özellikle Ekim /2008 sonrası SSK işçi vefat ettiğinde en az 5 yıllık sigortalılık süresi,her türlü borçlanma hariç 900 günlük prim ölüm aylığında yeterli olup,hak sahiplerine maaş bağlanmaktadır.
Kanunu Hazırlayanlar İşçi İçin Bu Şartı Neden Getirdi?
a.)İşçi için ,hizmet akdi ile çalıştığı için işsiz kalması göz önüne alınarak 900 gün prim gününe karar verildi.
b.)Kayıt dışı çalışma sigortana sahip çık.
c.)5 yıllık süre boyunca çalışırsan,prim gününü doldur.
d.)Ölüm aylığında işçi olarak 1800 gün değil ½’si olan 900 gün yeterli dediğimiz için bu süreyi borçlanma ile doldurma.
e.)Ölmeden önce aileni düşün kayıt dışı kalma,sigortana önem ver.
İŞ KAZASI /MESLEK HASTALIĞINDA GELİR BAĞLAMADA 5 YIL VE 900 GÜN ŞARTI YOK
İş Kazalarında ölüm halinde ,işçi yeni işe girmiş henüz 5 yılı yada 900 günü tamamlama şansı olmayacağı için sadece hak sahiplerine gelir bağlanmıştır.
Son düzenlemelerde Soma ve Ermenek Maden Kazası mağdurlarına geçici madde ile ,iş kazası sonucu ölümden dolayı 5 yıl ,900 güne bakılmadan ölüm aylığı bağlanmıştır.
DAVA AÇANLARA YARGITAY RED VERİYOR
Özellikle bu konuda açılan davalar sigortalı aleyhine sonuçlanıyor.
Yargı kararlarında 900 gün değil,1800 günü tamamla öyle emekli olursun diyor.
Bu konuda şayet Kadın sigortalı vefat eder,en az 3 çocuğu var ise 6 yıl olmak üzere doğum borçlanması yaparak arada boşlukları var ise 1800 günü tamamlar hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanır.
Erkek sigortalı yönünden ise ,elinde sadece askerlik yada yurtdışında çalışması olması halinde 1800 gün şartı ile karşı karşıya kalır.
Erkeklerde EKİM 2008 sonrası askerlik borçlanmaları ölüm aylığında yetersiz kaldığından bir anlamda taşımıyor.
Kısaca erkek sigortalı 5510 sayılı Kanuna göre sağ iken ,5 yıl sigortalılık süresi,900 günü çalışarak tamamlama zorunluluğu vardır.
İsteğe bağlı prim ödemesi halinde ortaya boşluk olmayacağından 5 yıl ,1800 gün şartı kendiliğinden ortaya çıkacaktır.
Fasılalı isteğe bağlı prim öderken Ekim 2008 sonrası,5 yıl sigortalılık süresi tamamlayan ,fakat 1800 gün az ise askerlik borçlanması ile birlikte ölüm aylığına hak kazanabilir.
Örnek:
Sigortalı Mehmet Kasım 2008 ve Ekim 2012 arasında 4 yıl isteğe bağlı prim ödemiş,daha sonra dilekçe vererek kapatmıştır.
Eylül 2015 tarihinde vefat etmiştir.
İsteğe bağlı prim ödemesi 4/b statüsünden olduğundan 4x360=1.440 günü vardır.
Askerliğini 15 ay yapmıştır.
360 gün borçlanarak 1800 güne tamamlanır,hak sahiplerine aylık bağlanır.
T.C
YARGITAY
10. HUKUK DAİRESİ
Esas No. 2014/25166
Karar No. 2015/1608
Tarihi: 30.01.2015
ÖLÜM AYLIĞINA HAK KAZANMANIN KOŞULLARI
ASKERLİK BORÇLANMASIYLA KAZANILAN SÜRENİN ÖLÜM AYLIĞI İÇİN GEREKLİ PRİM GÜN SAYISININ TESPİTİNDE DİKKATE ALINMAYACAĞI
ÖZETİ “Sigortalılık süresi”, 506 sayılı Kanunun 108'inci maddesinde uzun vadeli sigorta kolları açısından tanımlanmıştır. Bu maddeye göre; malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı Kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir. Tahsis işlerinde nazara alınan sigortalılık süreleri, bu sürenin başlangıç tarihi ile, sigortalının tahsis yapılması için yazılı istekte bulunduğu tarih, tahsis için istekte bulunmuş olmayan sigortalılar için de ölüm tarihi arasında geçen süredir. Tahsisi için istenilen koşulların, sigortalılık başlangıç tarihi (gerek mülga gerekse halen yürürlükte bulunan sosyal güvenlik mevzuatına tabi olarak ilk defa çalışılmaya başlanılan tarih) ile aylık talep tarihi arasında (aylık talebinde bulunmuş olmayan sigortalılar için ise ölüm tarihi arasındaki sürede) gerçekleşmiş olması aranmaktadır.
Bu arada “Hizmet borçlanması”, sigorta kapsamında sayılan fakat bildirilmemiş ve primi ödenmemiş sürelerin, ilgili tarafından başvurularak primlerinin
ödenmesi işlemidir. Önemle belirtilmelidir ki, sigortalının mevcut olmayan bir süreyi borçlanabilmesi de mümkün değildir.
Bu durumda, 01.02.2009 günü vefat eden sigortalının hak sahibi davacının; 01.10.2008 tarihinden sonra talepte bulunarak yine 01.10.2008 tarihinden sonra ödenen askerlik borçlanması ile kazanılacak sürenin, 5510 sayılı Kanunun 32/2-a maddesinde öngörülen 900 günün hesabında dikkate alınmaması, aynı madde gereği varsa en az 1800 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları priminin bildirilmiş olup olmadığı araştırılmalı ve ölüm aylığı şartlarının buna göre belirlenmesi gerekmektedir
Yargıtay bu kararlarından sonra hak sahipleri bireysel başvuru ile Anayasa Mahkemesine taşımaları gerekir diye düşünüyorum.
Umarız TBMM yeni kurulacak hükümet bu yaranın pansumanı olacak yasal düzenlemeyi hayata geçirmesi ile birlikte,bir çok 900 gün mağdur ailenin yüzü gülecektir.
Vedat İlki
Kaynak: http://www.alitezel.com/index.php?sid=yazi&id=8059
Ölüm sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları
MADDE 32 - Ölüm sigortasından sağlanan haklar şunlardır:
a) Ölüm aylığı bağlanması.
b) Ölüm toptan ödemesi yapılması.
c) Aylık almakta olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmesi.
d) Cenaze ödeneği verilmesi.
Ölüm aylığı;
‘’En az 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş veya 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a/SSK) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için, her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş durumda iken ölen sigortalının hak sahiplerine, yazılı istekte bulunmaları halinde bağlanır. Ancak, 4 -1(b/BAĞ-KUR) bendine göre sigortalı sayılanların hak sahiplerine aylık bağlanabilmesi için ölen sigortalının genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığından dolayı prim ve prime ilişkin her türlü borcunun olmaması veya ödenmesi şarttır.’’
Özellikle Ekim /2008 sonrası SSK işçi vefat ettiğinde en az 5 yıllık sigortalılık süresi,her türlü borçlanma hariç 900 günlük prim ölüm aylığında yeterli olup,hak sahiplerine maaş bağlanmaktadır.
Kanunu Hazırlayanlar İşçi İçin Bu Şartı Neden Getirdi?
a.)İşçi için ,hizmet akdi ile çalıştığı için işsiz kalması göz önüne alınarak 900 gün prim gününe karar verildi.
b.)Kayıt dışı çalışma sigortana sahip çık.
c.)5 yıllık süre boyunca çalışırsan,prim gününü doldur.
d.)Ölüm aylığında işçi olarak 1800 gün değil ½’si olan 900 gün yeterli dediğimiz için bu süreyi borçlanma ile doldurma.
e.)Ölmeden önce aileni düşün kayıt dışı kalma,sigortana önem ver.
İŞ KAZASI /MESLEK HASTALIĞINDA GELİR BAĞLAMADA 5 YIL VE 900 GÜN ŞARTI YOK
İş Kazalarında ölüm halinde ,işçi yeni işe girmiş henüz 5 yılı yada 900 günü tamamlama şansı olmayacağı için sadece hak sahiplerine gelir bağlanmıştır.
Son düzenlemelerde Soma ve Ermenek Maden Kazası mağdurlarına geçici madde ile ,iş kazası sonucu ölümden dolayı 5 yıl ,900 güne bakılmadan ölüm aylığı bağlanmıştır.
DAVA AÇANLARA YARGITAY RED VERİYOR
Özellikle bu konuda açılan davalar sigortalı aleyhine sonuçlanıyor.
Yargı kararlarında 900 gün değil,1800 günü tamamla öyle emekli olursun diyor.
Bu konuda şayet Kadın sigortalı vefat eder,en az 3 çocuğu var ise 6 yıl olmak üzere doğum borçlanması yaparak arada boşlukları var ise 1800 günü tamamlar hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanır.
Erkek sigortalı yönünden ise ,elinde sadece askerlik yada yurtdışında çalışması olması halinde 1800 gün şartı ile karşı karşıya kalır.
Erkeklerde EKİM 2008 sonrası askerlik borçlanmaları ölüm aylığında yetersiz kaldığından bir anlamda taşımıyor.
Kısaca erkek sigortalı 5510 sayılı Kanuna göre sağ iken ,5 yıl sigortalılık süresi,900 günü çalışarak tamamlama zorunluluğu vardır.
İsteğe bağlı prim ödemesi halinde ortaya boşluk olmayacağından 5 yıl ,1800 gün şartı kendiliğinden ortaya çıkacaktır.
Fasılalı isteğe bağlı prim öderken Ekim 2008 sonrası,5 yıl sigortalılık süresi tamamlayan ,fakat 1800 gün az ise askerlik borçlanması ile birlikte ölüm aylığına hak kazanabilir.
Örnek:
Sigortalı Mehmet Kasım 2008 ve Ekim 2012 arasında 4 yıl isteğe bağlı prim ödemiş,daha sonra dilekçe vererek kapatmıştır.
Eylül 2015 tarihinde vefat etmiştir.
İsteğe bağlı prim ödemesi 4/b statüsünden olduğundan 4x360=1.440 günü vardır.
Askerliğini 15 ay yapmıştır.
360 gün borçlanarak 1800 güne tamamlanır,hak sahiplerine aylık bağlanır.
T.C
YARGITAY
10. HUKUK DAİRESİ
Esas No. 2014/25166
Karar No. 2015/1608
Tarihi: 30.01.2015
ÖLÜM AYLIĞINA HAK KAZANMANIN KOŞULLARI
ASKERLİK BORÇLANMASIYLA KAZANILAN SÜRENİN ÖLÜM AYLIĞI İÇİN GEREKLİ PRİM GÜN SAYISININ TESPİTİNDE DİKKATE ALINMAYACAĞI
ÖZETİ “Sigortalılık süresi”, 506 sayılı Kanunun 108'inci maddesinde uzun vadeli sigorta kolları açısından tanımlanmıştır. Bu maddeye göre; malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı Kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir. Tahsis işlerinde nazara alınan sigortalılık süreleri, bu sürenin başlangıç tarihi ile, sigortalının tahsis yapılması için yazılı istekte bulunduğu tarih, tahsis için istekte bulunmuş olmayan sigortalılar için de ölüm tarihi arasında geçen süredir. Tahsisi için istenilen koşulların, sigortalılık başlangıç tarihi (gerek mülga gerekse halen yürürlükte bulunan sosyal güvenlik mevzuatına tabi olarak ilk defa çalışılmaya başlanılan tarih) ile aylık talep tarihi arasında (aylık talebinde bulunmuş olmayan sigortalılar için ise ölüm tarihi arasındaki sürede) gerçekleşmiş olması aranmaktadır.
Bu arada “Hizmet borçlanması”, sigorta kapsamında sayılan fakat bildirilmemiş ve primi ödenmemiş sürelerin, ilgili tarafından başvurularak primlerinin
ödenmesi işlemidir. Önemle belirtilmelidir ki, sigortalının mevcut olmayan bir süreyi borçlanabilmesi de mümkün değildir.
Bu durumda, 01.02.2009 günü vefat eden sigortalının hak sahibi davacının; 01.10.2008 tarihinden sonra talepte bulunarak yine 01.10.2008 tarihinden sonra ödenen askerlik borçlanması ile kazanılacak sürenin, 5510 sayılı Kanunun 32/2-a maddesinde öngörülen 900 günün hesabında dikkate alınmaması, aynı madde gereği varsa en az 1800 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları priminin bildirilmiş olup olmadığı araştırılmalı ve ölüm aylığı şartlarının buna göre belirlenmesi gerekmektedir
Yargıtay bu kararlarından sonra hak sahipleri bireysel başvuru ile Anayasa Mahkemesine taşımaları gerekir diye düşünüyorum.
Umarız TBMM yeni kurulacak hükümet bu yaranın pansumanı olacak yasal düzenlemeyi hayata geçirmesi ile birlikte,bir çok 900 gün mağdur ailenin yüzü gülecektir.
Vedat İlki
Kaynak: http://www.alitezel.com/index.php?sid=yazi&id=8059