İşyerleri pek çok nedenle devredilmekte ve bu
gibi durumlarda işveren değişikliği söz konusu olmakta. Ticaret hayatında çoğu
kez işyerinin devir edilmesi işlemi ile karşılaşılıyor. Hukuki olarak
şirketlerin birleşmesi veya bölünmesi de işyerinin devri olarak
değerlendirilebilir. İşyerinin satılması veya devredilmesi işçi açısından
önemli sonuçlar doğurur. Hukuken işyeri devrinden bahsedebilmek için işyerinin
ekonomik birliğinin devredilmiş olması gerekir. Ekonomik birliğin devredilip
devredilmediği konusu, somut olay bazında değerlendirilmelidir.
İşyerinin devredilmesi halinde işçinin iş
sözleşmesi yeni işverenle devam eder. Yani işyeri devredildi diye işyerindeki
işçilerin iş sözleşmeleri sona ermez. Hukuken işyerinin devredilmesi halinde
işyerine ait unsurlardan olan işçiler de yeni işverene devrolurlar. Bu nedenle
işveren devraldığı işyerinde devreden işverenin işçileri ile çalışmaya devam
edeceği gibi, işçiler de yeni işverenle çalışmaya devam edecektir.
İşyerinin unsurlarından birisi olan işçi olmadan
işyerinin devredilmesi hukuken mümkün değildir. Dolayısıyla işyerini devralan
işveren “ben işçileri devralmadım” diyemez. Ancak devir dışındaki nedenlerle
işyerini devralan işverenin işçilerin iş sözleşmesinin feshedilmesi mümkündür.
Bu gibi durumlarda mahkeme feshin nedenlerini araştırarak karar verecektir.
Mağduriyeti önlemek
İşverenin yaşayabileceği çeşitli zorluklar
karşısında işyerini devredebilecek olması işverene tanınan bir haktır.
Ancak işverene sağlanan bu hak nedeniyle
işçilerin mağdur olmasını engellemek adına devir halinde iş sözleşmelerinin
devam etmesi öngörülmüştür. İş hayatında yaşanabilecek bu yöndeki tehlikeler
neticesinde işçinin iş sözleşmesinin ve ücret alma hakkının devam etmesi için
bu hüküm uygulanmaktadır.
Kıdem tazminatı önemli
İşyerinin devri halinde işçiler, devralan
işverenler çalışmaya devam edecekleri ve iş sözleşmesi sona ermediği için
işçinin kıdem tazminatı hakkı doğmaz. Yani çalıştığı işyeri devredilen işçinin
sadece devir nedeniyle kıdem tazminatı alması mümkün değil.
İş Kanunu’nda işçilerin devirden önce doğmuş ve
devir tarihinde ödenmesi gereken alacakları için devreden işverenin de iki yıl
süreyle sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Diğer yandan kıdem tazminatında
devreden işveren süre sınırlaması olmadan devralan işverene karşı sorumlu
tutulmaktadır.
Devredilen bir işyerinde çalışmış işçinin kıdem
tazminatına hak kazanması halinde, devreden ve devralan işverenin yanında
çalıştığı bütün süreler birlikte değerlendirilerek hesaplama yapılır.
Dolayısıyla aynı işyerinde çalışan fakat işyeri devredildiği için işvereni
değişen işçinin kıdem tazminatı kaybı söz konusu olmaz.
Cem Kılıç
